Muzeum Papiernictwa

 

50 LAT MUZEUM PAPIERNICTWA (1968-2018)

Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju mieści się w jedynym zachowanym w Polsce młynie papierniczym, pochodzącym sprzed 1562 roku. Instytucja od 50 lat zajmuje się gromadzeniem, ochroną  i udostępnianiem zbiorów związanych z papiernictwem, drukarstwem oraz historią Dusznik-Zdroju. W ciągu tego okresu zrealizowała wiele przedsięwzięć o charakterze kulturalnym, naukowym i edukacyjnym, w których uczestniczyło ponad 2 miliony osób. W 2011 roku, dzięki wysiłkom Muzeum Papiernictwa, dusznicki młyn papierniczy uznany został za Pomnik Historii. To szczególne wyróżnienie otworzyło drogę do podjęcia starań o wpisanie obiektu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wpis ten pozwoliłby uznać papiernię za wspólne dobro ludzkości, które wyróżnia „najwyższa powszechna wartość”.

 W 2018 roku Muzeum Papiernictwa obchodzi jubileusz 50-lecia działalności. W ramach obchodów wybrane przedsięwzięcia objęte zostały patronatem honorowym: Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dra hab. Piotra Glińskiego, Marszałka Województwa Dolnośląskiego Cezarego Przybylskiego, Polskiej Organizacji Turystycznej oraz Dolnośląskiej Organizacji Turystycznej.

 

Jubileusz 50-lecia Muzeum Papiernictwa – jakie plany?

Rok jubileuszowy Muzeum Papiernictwa zainaugurowało  wystawą „Signum Temporis” Tomasza Westrycha. Ekspozycja prezentuje rzeźby i płaskorzeźbione reliefy wykonane z papieru. Część z nich, nazwana przez autora Eratykami, przypomina kamienne głazy, spod powierzchni których wyłaniają się rysy twarzy (eratyk = fragment skały litej, przeniesiony przez lądolód; głaz narzutowy). Tomasz Westrych jest absolwentem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Stopień doktora uzyskał na macierzystej uczelni w 2005 roku. Obecnie pracuje jako adiunkt w I Pracowni Rzeźby na Wydziale Architektury Wnętrz ASP w Krakowie. Wystawa „Signum Temporis” udostępniana jest zwiedzającym do 15 lipca.

Na Dzień Kobietprzypada wernisaż ekspozycji „Sitodruk z pracowni Dawida Hadara”. Artysta zawodowo związany z Muzeum Sztuki w Tel Awiwie, przy którym prowadził warsztaty sitodruku i fotografii, zaprezentuje kolekcję grafik, którą udało mu się zgromadzić w ciągu 40 lat swojej działalności. Część z prac powstała podczas wspomnianych zajęć, prowadzonych ze szczególnie uzdolnioną młodzieżą, część jest efektem spotkań z wybitnymi artystami, jak chociażby zmarłym w 2017 r. Yoslem Bergnerem. Ekspozycja uzupełniona zostanie o serię grafik wykonaną przez młodzież z Miejskiego Zespołu Szkół w Dusznikach-Zdroju. Na wystawie nie zabraknie również dzieł samego artysty. Okazją do spotkania z Dawidem Hadarem będzie tegoroczna Noc Muzeów (19 maja), podczas której zaprezentuje on metodę druku sitowego.

Z myślą o dotarciu do szerszego grona odbiorców uaktualniona została wystawa „wędrująca” pt. „Dzieje papieru i papiernictwa”. Ekspozycja przygotowana została we współpracy z jedną z najważniejszych firm z branży papierniczej – International Paper Kwidzyn. Jej zadaniem jest dotarcie do muzeów, bibliotek i innych instytucji  w celu popularyzowania wiedzy o papierze. W 2001 r. wystawa wyróżniona została w konkursie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na Wydarzenie Muzealne Roku. Z okazji 50-lecia dusznickiego Muzeum ekspozycja uzupełniona została o jubileuszową prezentację Muzeum Papiernictwa. Tournée po wybranych placówkach rozpocznie od Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, następnie uda się do Muzeum w Ostródzie, a pod koniec roku odwiedzi Muzeum Ziemi Wałeckiej w Wałczu. Ekspozycja wyposażona została w interaktywne stanowisko prezentujące warsztat rękodzielniczej produkcji papieru.

Święto Papieru to największy w Polsce festyn rodzinny poświęcony upowszechnianiu wiedzy o papierze, jego historii, znaczeniu dla rozwoju cywilizacji oraz roli we współczesnym świecie.  Organizowane jest corocznie od 2001 roku w ostatni weekend lipca. Założeniem Święta Papieru jest zapewnienie odwiedzającym czynnego, bezpłatnego uczestnictwa w warsztatach. Układ stanowisk pomyślany został tak, aby odwiedzający rozpoczęli indywidualną ścieżkę edukacyjną od poznania materiałów i surowców papierniczych, następnie przeszli drogę wytwarzania papieru, badania jego cech i właściwości, barwienia historycznymi metodami oraz poznali techniki druku.  Festyn urozmaicają liczne konkursy, z których największym powodzeniem cieszy się  tzw. trójbój papierowy. Jedną z jego konkurencji jest podnoszenie papierowej sztangi, której waga wynosi ok. 20 kg. XVIII Święto Papieru odbędzie się 28 i 29 lipca 2018 r. i będzie wielkim przyjęciem urodzinowym na cześć Muzeum Papiernictwa (w końcu 50. urodziny ma się tylko raz w życiu!).

Podczas Święta Papieru odbędzie się otwarcie dwóch jubileuszowych wystaw: „50 lat Muzeum Papiernictwa. 1968-2018” oraz „Sztuka papieru ze zbiorów Muzeum Papiernictwa”. Pierwsza z nich  będzie zestawieniem wybranych obiektów reprezentujących najważniejsze kolekcje muzealne: papiery ręcznie czerpane, do wytwarzania których używano włókien pozyskiwanych ze szmat lnianych,  konopnych i bawełnianych;  papiery wzorzyste i maszynowe; aparatura laboratoryjna służąca do badania właściwości papieru; wzorniki papierów; zabytkowe sita czerpalne; ekslibrisy; dokumenty identyfikacyjne, m.in.: XIX-wieczne paszporty europejskie oraz najciekawsze obiekty z kolekcji numizmatycznej. Całość  uzupełni „Papierowa Aleja Gwiazd”, czyli kolekcja odcisków dłoni znanych osobistości, które odwiedziły dusznickie Muzeum i zgodziły się odbić swoją dłoń w masie papierowej.  Wśród gości było wielupolityków, artystów i ludzi świata show-biznesu.

W ubiegłym roku w Muzeum Papiernictwa powstała pierwsza w Polsce galeria dedykowana wystawom z zakresu tzw. sztuki papieru. Ta gałąź sztuki współczesnej sięga korzeniami początku XX wieku i związana jest z prekursorami kubizmu, Pablem Picassem i Georges’em Brakiem.W swojej twórczości obaj malarze łączyli skrawki tapet oraz tkanin z pracami malarskimi, uzyskując w ten sposób kolaże. Z tego typu działań w latach 60. XX wieku wyodrębniła się nowa dziedzina sztuki – sztuka papieru, dla której papier stał się tworzywem, a nie tylko podłożem dla obrazów, grafik czy dzieł literackich. Muzeum Papiernictwa od ponad 20 lat gromadzi obiekty, do wykonania których artyści używają pulpy papierniczej, makulatury lub włókien roślinnych. Jubileusz 50-lecia jest doskonałą okazją do ich zaprezentowania. Ekspozycja przystosowana została do obsługi osób niepełnosprawnych ruchowo, wzrokowo i słuchowo.

26 września w Muzeum Papiernictwa zorganizowana zostanie Konferencja Jubileuszowa. Na uroczystość zaproszeni zostaną goście z najważniejszych instytucji kultury i nauki,  reprezentanci władz krajowych i samorządowych oraz przedstawiciele zabytkowych młynów papierniczych w Velkich Losinach i Homburgu. Z tymi ostatnimi 1 grudnia 2017 r. podpisany został list intencyjny o współpracy. Porozumienie ma stworzyć szansę na seryjny transgraniczny wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Konferencja będzie okazją do odznaczenia zasłużonych pracowników dusznickiego Muzeum oraz promocji publikacji pt. „Monografia młyna papierniczego w Dusznikach-Zdroju”. Wydawnictwo będzie pierwszym tak obszernym zestawieniem informacji na temat tego ponad 400-letniego zabytku.

Przegląd jubileuszowych wydarzeń zakończy wystawa „Waluta Niepodległej”, którą udostępnimy zwiedzającym w połowie października. Ekspozycja  zaprezentuje polską walutę dwudziestolecia międzywojennego, m.in.: marki polskie i banknoty złotowe np. stuzłotówkę z 1932 roku, zaprojektowaną przez Józefa Mehoffera, polskiego malarza okresu Młodej Polski. Przez wielu kolekcjonerów banknot ten uważany jest za najpiękniejszy spośród wszystkich polskich banknotów. Wystawa wpisuje się w cykl wydarzeń realizowanych z okazji jubileuszu 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Jej głównym celem jest propagowanie wiedzy o historii polskich banknotów oraz roli własnej waluty w umacnianiu świadomości narodowej i patriotyzmu.

Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju
57-340 Duszniki Zdrój, ul. Kłodzka 42
tel. + 48 74 8669248, tel/fax + 48 74 8669 020
e-mail: biuro@muzpap.pl
strona: www.muzpap.pl